• youtube
  • facebook

Chọi trâu Hải Lựu - Lễ hội truyền thống độc đáo ở Vĩnh Phúc

Hàng năm, cứ sau ngày rằm tháng Giêng, người dân trong và ngoài tỉnh Vĩnh Phúc lại nô nức kéo nhau về dự hội chọi trâu (hay còn gọi là đấu ngưu) tại xã Hải Lựu, tỉnh Vĩnh Phúc. Đây là một cổ tục độc đáo, đặc sắc và là nét đặc trưng của trò chọi trâu Hải Lựu.

Trước đây, hội chỉ diễn ra trong ngày 17 tháng Giêng âm lịch, nhân dân trong vùng vẫn còn lưu truyền câu ca: “Dù ai đi đâu, ở đâu/Tháng Giêng mười bảy chọi trâu thì về/Dù ai buôn bán trăm nghề/Tháng Giêng mười bảy nhớ về chọi trâu”.

Về sau, càng ngày hội càng thu hút đông người tham gia nên Ban tổ chức đã kéo dài ngày hội làm 2 ngày: 16 và 17 tháng Giêng.

Đây là một trong những lễ hội văn hóa dân gian đậm đà bản sắc dân tộc, bởi nó biểu trưng cho tính cộng đồng và đặc biệt hơn gợi nhớ về cội nguồi cũng như giáo dục tình yêu quê hương sâu sắc.

Lễ hội chọi trâu năm nào tổ chức cũng thu hút rất đông người đến xem, nguồn ảnh: Vinhphuctourism

Lễ hội chọi trâu năm nào tổ chức cũng thu hút rất đông người đến xem, nguồn ảnh: Vinhphuctourism

Theo lịch sử kể lại, lễ hội có từ thế kỷ thứ 2 trước công nguyên, lúc này nhà Hán xâm lược nước Nam Việt của Triệu Đà, triều đình nhà Triệu tan rã, Thừa tướng nước Triệu là Lữ Gia lui quân về vùng núi Hải Lựu - Sông Lô để tổ chức đánh giặc. Sau mỗi trận thắng Lữ Gia lại cho tổ chức chọi trâu động viên quân sĩ và để mua vui cho dân làng, trâu sau khi chọi được giết thịt để khao quân.

Khi mất, ông được dân làng tôn thờ làm Thành hoàng làng tại đình Bạch Lưu hạ và trò “đấu ngưu” được lưu truyền thành hội chọi trâu để tưởng nhớ ông, lễ hội chọi trâu (đấu ngưu) cũng bắt đầu từ đó cách đây khoảng trên 2.000 năm.

Địa điểm chọi trâu đặt tại gò Mả Đàm, trên diện tích đất khoảng 5 đến 7 sào Bắc Bộ. Bao quanh sân được rào cọc bằng gỗ bạch đàn, hoặc tre dài 2,5m đường kính 6-8cm, chôn sâu 40-50cm khoảng cách vừa phải, liên kết giữa các cọc với nhau được buộc hai hàng sáo trên và sáo dưới bằng dây tre, nín néo bằng lốp xe đạp cũ rất bền chắc, phía ngoài có buộc cây chống cho hàng rào chắc chắn.

Sới chọi trâu tại xã Hải Lựu, ảnh: FB@choitrauhailuu.

Sới chọi trâu được rào theo hình bầu dục khoảng 300m2 , chu vi sới chọi có 2 cửa ra, vào ở phía Đông và phía Tây để đưa trâu vào và thoát ra.

Người xem đứng vòng quanh sân. Ở phía Bắc của sân có đắp đất thành sân khấu gọi là khán đài, ở phí Tây của sân xây một vọng đài tâm linh thờ Thành hoàng làng và để tế lễ trước khi vào hội.

Nét văn hóa độc đáo của chọi trâu Hải Lựu khác với lễ hội chọi trâu ở nơi khác. Thông thường các trâu thường do các cá nhân hoặc các xã trong một huyện mua về chăm sóc nuôi dưỡng, nhưng ở Hải Lựu các “Ông cầu” được các tập thể cùng tham gia nuôi dưỡng, huấn luyện (mỗi tập thể thường là các xóm, làng, phường, hội hoặc họ tộc...) đã gắn bó lâu đời với nhau.

Trâu chọi được lựa chọn cẩn thận và huấn luyện theo một phương pháp rất riêng, ảnh: vinhphuctorism.

Trâu chọi được lựa chọn cẩn thận và huấn luyện theo một phương pháp rất riêng, ảnh: vinhphuctorism.

Tiêu chuẩn của trâu chọi là trâu không kể tuổi nhưng phải là trâu cà, lông đen tuyền, không trắng lưỡi, sừng hướng tiền, mắt nhô nom tựa ốc loa, móng kép, chân to, có vòng ngực 2,05m trở lên, ngoại hình đẹp, đuôi dài chấm khoeo.

Lễ hội chọi trâu Hải Lựu năm 2018 chỉ còn vài ngày nữa là bắt đầu, đến nay mọi công tác chuẩn bị đều đã hoàn tất.

Công tác chuẩn bị cho lễ hội đã hoàn tất, ảnh: FB@choitrauhailuu

Công tác chuẩn bị cho lễ hội đã hoàn tất, ảnh: FB@choitrauhailuu

Đặc biệt, trước đó, Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) đã trực tiếp về tại sới chọi Hải Lựu để kiểm tra và yêu cầu địa phương, BTC lễ hội cam kết về giải pháp, phương án đảm bảo an ninh, an toàn trong lễ hội.

Với sự quan tâm, chỉ đạo của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, UBND tỉnh Vĩnh Phúc, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh, Ban tổ chức lễ hội cam kết chấp hành nghiêm các quy định pháp luật hiện hành liên quan, không để xảy ra tình trạng thương mại hóa lễ hội truyền thống; nguồn tài chính luôn được công khai trước nhân dân và dành toàn bộ cho công tác quản lý và tổ chức lễ hội.

Phối hợp chặt chẽ với lực công an, quân sự các cấp từ tỉnh đến cơ sở đảm bảo duy trì an ninh trật tự và an toàn tại lễ hội; cam kết không để xảy ra tình trạng lợi dụng lễ hội để thực hiện hành vi cá độ, cờ bạc trá hình của các đối tượng xấu; tăng cường cơ sở vật chất (dựng hàng rào, phân tuyến, phân luồng, chuồng nhốt chuyên biệt) để đảm bảo an toàn cho du khách tham gia lễ hội và các cá nhân trực tiếp tham gia điều hành, thực hiện hoạt động chọi trâu.

Đồng thời, Ban tổ chức cũng đưa ra các biện pháp cần thiết để đảm bảo không có tình trạng đưa thịt trâu thường từ bên ngoài vào khu vực mổ và bán thịt trâu chọi.

 Đặc biệt, Ban tổ chức đã cho xây dựng khu giết mổ riêng dành cho các ông cầu tham gia lễ hội; các điểm bán thịt trâu dân sinh phải đảm bảo khoảng cách tối thiểu 500 m tính từ khu vực tổ chức lễ hội để tránh tình trạng trà trộn thật giả, đánh lừa du khách.

Lễ hội chọi trâu ở xã Hải Lựu, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc được xem là một cổ tục độc đáo, đặc sắc và hầu như không có tính tiếp biến phổ quát, chỉ riêng ở một làng xã. Vì vậy, đã thu hút đông đảo người dân từ khắp mọi miền đất nước đổ về dự hội.

create

Ngọc Giang (T/h) / Tin Nhanh Online

Đắk Lắk: Bắt khẩn cấp nghi phạm giúp đối tượng dùng sún.g AK bắ.n người tình bỏ trốn

Đắk Lắk: Bắt khẩn cấp nghi phạm giúp đối tượng dùng sún.g AK bắ.n người tình bỏ trốn

timer30/07/2019

Qua điều tra, cơ quan chức năng tiến hành bắt giữ Nguyễn Văn Bình là nghi phạm giúp đỡ đối tượng dùng sún.g AK bắn người tình bỏ trốn khi đang điều trị tại bệnh viện.

Chuyện thật như đùa: Chú rể đi đón dâu được hẳn bạn dìu, đến nơi bị mẹ vợ đuổi thẳng cổ vì ôm gốc cây “gọi huệ“

Chuyện thật như đùa: Chú rể đi đón dâu được hẳn bạn dìu, đến nơi bị mẹ vợ đuổi thẳng cổ vì ôm gốc cây “gọi huệ“

timer30/07/2019

Nhưng tới nơi, nhà trai lại được nhà gái phán 1 câu xanh rờn: 'Thế lúc động phòng nó có nhờ bạn nó không mà đi đón dâu cũng phải nhờ người dìu. Khi nào tỉnh thì cho đón còn bây giờ cút'.

Nam sinh Thanh Hóa xuất sắc đạt huy chương vàng tại Olympic Hóa học quốc tế

Nam sinh Thanh Hóa xuất sắc đạt huy chương vàng tại Olympic Hóa học quốc tế

timer30/07/2019

Bốn thí sinh Việt Nam đều đạt giải, gồm hai vàng và hai bạc; trong đó Trần Bá Tân được trao giải thí sinh có điểm tuyệt đối phần thực hành.

Vụ cô gái 9x Thanh Hóa để lại xe máy nhảy cầu tự tử: Nhắn tin vĩnh biệt bạn trai nhưng không nói rõ địa điểm

Vụ cô gái 9x Thanh Hóa để lại xe máy nhảy cầu tự tử: Nhắn tin vĩnh biệt bạn trai nhưng không nói rõ địa điểm

timer30/07/2019

Ngoài chiếc xe máy bỏ trên cầu, cơ quan chức năng tìm thấy một chiếc điện thoại di động trong túi xách của nạn nhân và phát hiện trước khi lên cầu t ự t ử cô gái có nhắn tin cho bạn trai nói rằng sẽ ch ết, vĩnh biệt bạn trai nhưng không nói rõ địa điểm cụ thể.